Aan het einde van de regenboog staat een pot met goud

Na een bezoek aan mijn schoonouders tijdens de Paasdagen, rijd ik met mijn gezin terug naar Nijverdal. De druppels van een maartse bui breken de lichtstralen van een voorzichtig zonnetje. Voor mij verschijnt een prachtige regenboog. En wat wil het geval, aan het einde van de regenboog staat de Rijksmonumentale watertoren. Deze watertoren zetten wij bij Ter Steege Bouw Vastgoed in als startkapitaal voor de ontwikkeling van het Watertorenpark. Ik maak een foto en deel deze via Twitter. De Arnhemse Erfgoedblogger Ben Schattenberg reageert op de foto dat ook hiermee duidelijk is dat ‘erfgoed onze pot met goud is’. De tweet houdt mij bezig, want is het wel ‘onze’ pot? Is de pot inderdaad gevuld met ‘goud’? En als het inderdaad een met goud gevulde pot is die van ons allemaal is, dragen wij daar dan ook allemaal aan bij?

Erfgoed van ons allemaal

Erfgoed is wat mij betreft een verzamelnaam voor gebieden, gebouwen en verhalen die een vorige generatie ons heeft nagelaten met de boodschap hier goed voor te zorgen om het vervolgens door te geven aan volgende generaties. Ook werelderfgoed organisatie Unesco stelt dat als wij goed begrijpen wat het erfgoed uitdraagt, wij ons meer bewust zijn van onze afkomst en van onze culturele en sociale identiteit. Erfgoed is dus van betekenis bij het ontlenen van onze identiteit. Omdat het deel uitmaakt van onze identiteit, is het erfgoed in zekere zin van ons allemaal. Ook al zijn we niet altijd eigenaar van de stenen of initiatiefnemer van een herbestemming.

Meerwaarde door erfgoed

Wij weten allemaal dat naast woningkenmerken ook omgevingskenmerken de prijs van een woning beïnvloeden. Een woning die in het centrum staat en dichter bij de economische bedrijvigheid zit, zal meer waard zijn. De aanwezigheid van erfgoed is ook een omgevingskenmerk. Naast het gegeven dat woningbezitters het extra woongenot dat een monument geeft, kunnen waarderen, kan iedereen zich voorstellen dat wonen in een historische omgeving ook waarde heeft voor diegenen die niet in het herbestemde erfgoed wonen of werken. Afgelopen februari werd in een onderzoek opnieuw vastgesteld dat het renoveren en in stand houden van erfgoed in steden, inderdaad blijkt te leiden tot hogere huizenprijzen in de directe omgeving. Mark van Duijn van de Rijksuniversiteit Groningen onderzocht de effecten van de herontwikkeling van erfgoed in Nederland op de waarde van naburige bestaande huizen. Herontwikkeling van erfgoed blijkt een gunstige ontwikkeling te hebben op de waarde van omliggende woningen ten opzichte van woningen in soortgelijke buurten zonder erfgoed. Erfgoed is van meerwaarde, dus de pot is zeker gevuld met goud.

Iedereen profiteert van de lusten

Iedereen betaalt zelf het onderhoud aan zijn of haar woning. Erfgoed vraagt vaak om extra onderhoud om juist die bijzondere eigenschappen van een gebouw, waarvan we met ons allen genieten, in stand te houden. Voor Rijksmonumenten kennen we in Nederland verschillende regelingen die de initiatiefnemer compenseren voor onderhoudskosten om het Rijksmonument in stand te houden. Voor gemeentelijke monumenten of erfgoed zonder status is niets geregeld. Toch geeft ook deze categorie erfgoed meerwaarde aan de woonomgeving. In Boekelo renoveerden wij bijvoorbeeld een fabrieksschoorsteen van 60 meter hoog als onderdeel van een nieuwbouwwijk. De schoorsteen is van iedereen. Buurtbewoners en ondernemers ontlenen daar hun identiteit aan, het maakt hun buurt uniek. De schoorsteen heeft meerwaarde. Toch draagt de buurt niet bij aan de instandhouding van de schoorsteen. Achteraf bedachten wij, als initiatiefnemer van de renovatie, maar ook als ontwikkelaar en bouwer van de nieuwbouwwijk, dat wij dit vooraf hadden kunnen regelen. Hadden wij bij het bedenken van de nieuwbouwwijk dit unieke erfgoed niet moeten onderbrengen in een corporatie waarbij iedereen die profiteert van het erfgoed, daar ook voor zorgt? Wie een woning koopt in deze wijk, zou dan automatisch deelnemen in de corporatie. De leden zijn dan samen verantwoordelijk voor de instandhouding van het erfgoed en hebben ook zeggenschap over de functie ervan.

Wie moet de pot met goud bewaken?

Ik leg de volgende stelling voor:

de bewoners in de omgeving die de vruchten plukken van de aanwezigheid van het erfgoed, moeten daar ook samen voor zorgen. Is dit een reële optie? Waarom wel of niet?

Voel je vrij om te reageren!

Ga naar LinkedIn of klik naast de foto van Roy op ‘Stuur een mail’.